Chaschiel d’alp svizzer cun il certificat AOP

Il 1997 ha il parlament svizzer deliberà ina lescha, tenor la quala er auters products agriculs ultra dal vin pon vegnir certifitgads cun AOC (Appellation d’Origine Controllée). Quest sigil da protecziun è ina conferma uffiziala dal lieu da fabricaziun e da producziun. Dapi l’onn 2013 sa cloma la certificaziun AOP – Appellation d’Origine Protégée.

Associaziun svizra da l'AOP-IGP

Berner Alpkäse AOP e Berner Hobelkäse AOP

Ils differents fains e las numerusas ervas da las pastgiras alpinas e l’aua clera sco cristal procuran per latg d’alp sanadaivel e nutritiv. Cun quel vegn producì il Berner Alpkäse AOP singular resp. suenter ina lunga magasinaziun il Berner Hobelkäse AOP ch’è spezialmain dir.

CasAlp

Raclette d’Alpage du Valais AOP

Raclette ha adina stagiun – pertge betg empruvar ina giada in Raclette d’Alpage du Valais AOP intensiv che gusta dad ervas e pastgs alpins?

Raclette d'Alpage du Valais AOP

Formaggio d’alpe ticinese DOP

La producziun da chaschiel tessinaisa è ina veglia tradiziun che vegn dada vinavant dapi il 12avel tschientaner d’ina generaziun a l’autra e che stat per il meglier Formaggio d’alpe ticinese DOP.

STEA Società Ticinese Economia Alpestre

L’Etivaz AOP

Passa 2’800 vatgas che pasculeschan sin 130 prads da muntogna vadais en in’autezza da 1’000 fin 2’000 meters furneschan mintg’onn il latg per L’Etivaz AOP. Il chaschiel L’Etivaz è stà l’emprim product svizzer ch’è vegnì certifitgà cun il sigil da qualitad AOP. Quai è stà l’onn 2000.

L’Etivaz AOP
L'Etivaz AOP

Il Gruyère d’Alpage AOP

Il Gruyère d’Alpage vegn producì sin 53 alps repartidas sin ils chantuns da Friburg, Neuchâtel, Vad, Berna e Giura.

Il Gruyère d'Alpage AOP

Vacherin Fribourgeois d’alpage AOP

Las vatgas per il solit alv e nairas che pasculeschan sin las alps da la Gruyère furneschan la materia prima per il Vacherin Fribourgeois d’Alpage AOP. Ina da las sorts da chaschiel las pli stimadas per far fondue.

Vacherin Fribourgois

Alpsbrinz AOP

Gia enturn il 1530 exportavan commerziants las magnuccas da Sbrinz diras da colur dorada cun milets davent da Brienz via Meiringen, il pass dal Grimsel e dal Gries en l’Italia per stgamiar per sal e vin. L’Alpsbrinz AOP vegn producì da latg criv spir e cuntegna 45% grass en la materia setga. Suenter in bogn intensiv en aua da sal vegn il Sbrinz magasinà en in tschaler da suar, nua ch’el perda en in clima da 18 grads durant intgins dis bler grass ed aua. En il tschaler da madirar vegnan las magnuccas alura magasinadas en posiziun verticala e sfruschadas regularmain cun gronda premura. Il temp da madiraziun dad almain 18 mais fa l’Alpsbriz AOP uschè grugl ed il medem mument lev da digerir.

Sbrinz AOP

Glarner Alpkäse AOP

Grazia als animals sauns, l’aria fina, l’aura variabla e la cultivaziun prudenta e persistenta creschan sin las pastgiras d’alp passa tschient sorts d’ervas e da fains differents. Questa ritga vegetaziun cuntegna bleras substanzas nutritivas sanadaivlas che las vatgas prendan si cun il pavel e ch’enritgeschan il latg. Dal latg vegn producì il Glarner Alpkäse AOP delizius.

Glarona Käsegenossenschaft

Autras sorts da chaschiel d’alp

I dat bleras autras sorts da chaschiel d’alp svizzer che n’èn betg certifitgadas cun AOP. Ellas suttastattan (sco er il chaschiel AOP) a l’ordinaziun davart las designaziuns «muntogna» ed «alp» ODMA, tenor la quala dastga vegnir utilisada la designaziun «chaschiel d’alp» unicamain, sch’il latg è vegnì producì ed elavurà durant la stagiun d’alp en il territori d’alp. Il latg criv sto derivar da vatgas che pon pascular libramain sin ina pastgira d’alp. Tut questas sorts da chaschiel èn chaschiel d’alp mez dir. Ellas vegnan vendidas gia suenter dus fin trais mais.

Chaschiel d’alp grischun

La producziun da chaschiel d’alp grischun ha ina lunga tradiziun. Istorichers documenteschan ch’ins produciva e vendeva chaschiel (d’alp) retic gia dal temp roman. Il chaschiel d’alp ha servì fin il 20avel tschientaner surtut per l’agen provediment.

Oz producesch’ins chaschiel d’alp grischun sin var 120 alps cun signun en il chantun Grischun. Mintga stad vegnan fatgas 600 tonnas resp. 100’000 magnuccas.

L’origin dal chaschiel d’alp grischun è cumprovà cun ina marca ed il numer distinctiv. Ils manaschis vegnan controllads regularmain.

Il chaschiel d’alp grischun è sa midà dal chaschiel magher d’antruras al chaschiel grass da tagliar dad oz. Ina magnucca paisa 5-6 kg. La crusta è unschida. Il chaschiel d’alp grischun ha ina massa loma (cuntegn d’aua 38 fin 41%) ed el ha paucas foras ch’èn maximalmain uschè grondas sco in graunin da tirc. Per l’elavuraziun dovr’ins unicamain latg criv nuntractà che na vegn ni termisà ni pastorisà. Dus mais suenter la producziun è il chaschiel d’alp grischun pront per vegnir mangià. L’aroma cumplain sa sviluppa suenter trais fin dudesch mais suenter sia producziun.

Chaschiel d’alp lucernais

Las pastgiras d’alp savurusas en l’Entlebuch dattan al chaschiel d’alp mez dir in gust fritgus ed ervus. Ils manaschis d’alp che produceschan en questa regiun chaschiel d’alp pon ins dumbrar cun la detta d’in maun. Il product è damai ina delicatessa tschertgada.

Chaschiel d’alp dal Muotathal

Il Muotitaler Alpchäs è il frar da l’enconuschent «Schwyzerkäse». Igl è in chaschiel grass mez dir cun ina crusta unschida.

Muotitaler Alpchäs

Chaschiel d’alp da Sutsilvania

Confurm a la surfatscha dal chantun datti en questa regiun in dumber pli pitschen da manaschis d’alp ch’elavuran latg d’alp. Mintgamai il november fan las signunas ed ils signuns d’alp amogna da degustar e cumprar lur products da la stad – e quai en in’atmosfera agreabla en la chasa Altes Schützenhaus a Beckenried.

Nidwaldner Alpchäs Märcht

Chaschiel d’alp da Sursilvania

L’Obwaldner Alpchäs è in chaschiel dir e vegn producì da var 60 chascharias d’alp. Tut tenor alp e cumposiziun da las ervas alpinas ha mintga chaschiel ses agen gust tipic ed unic.

Obwaldner Alpchäs

Chaschiel d’alp da Son Gagl

Las relaziuns da proprietad cumpiglian alps singulas privatas, corporaziuns da dretg privat, cooperativas e corporaziuns da dretg public (vischnancas). La commerzialisaziun da chaschiel a la revendita u als consuments fan directamain ils cultivaturs d’alp u il proprietari da las vatgas. En blers manaschis prenda il pur enavos il chaschiel ed al venda sez directamain si d’alp u en il decurs da l’enviern or da ses agen tschaler da chaschiel. 46 producents da chaschiel d’alp en la regiun elavuran ca. 380 tonnas dal meglier chaschiel d’alp.

Verein Alpkäseproduzenten

Chaschiel d’alp dad Uri

Il chaschiel d’alp dad Uri è per regla in chaschiel grass mez dir che ha – tut tenor grad da madiraziun –in gust fitg miaivel fin recent. Per far il chaschiel d’alp dad Uri dovr’ins ina maschaida da latg mulschì la saira conservà sur notg en in lieu frestg e latg mulschì la damaun. Ina magnucca paisa sis fin otg kilos. Savens agiunteschan ils signuns differents aromas sco per exempel agl, tschagugliuns, puletg, basilic u paiver.

Urner Alpkäse